Liệu bạn có biết rằng, các nhà nghiên cứu nhận định, trên thế giới “Cứ 4 bé gái lại có 1 bé bị xâm hại tình dục, cứ 6 bé trai lại có một bé bị xâm hại tình dục. Độ tuổi trung bình của các em khi bị xâm hại tình dục là 9 tuổi. Có tới 93% các em bé bị xâm hại quen kẻ xâm hại mình, và 47% kẻ xâm hại có ở trong gia đình hoặc họ hàng.”
Dạo gần đây hàng loạt vụ việc các bé bị xâm hại tình dục đang khiến không ít phụ huynh bức xúc và hoang mang, lo ngại. Không chỉ các bé gái, các bé trai nếu không được dạy dỗ trang bị kiến thức cũng có nguy cơ cao trở thành nạn nhân. Những quan niệm sai lầm của người lớn có thể đẩy con họ vào tình huống nguy hiểm.Vì vậy để tránh các rủi ro tiềm ẩn trong tương lai, bố mẹ cần trang bị cho con các quy tắc bảo vệ cơ thể tối thiểu.
1. Từ 2,5 – 3 tuổi trở lên khi con tự đi vệ sinh được, đưa ra nguyên tắc “KHÔNG NHÌN, NGÓ” con trong lúc đang đi vệ sinh để bé biết rằng đó cũng là một việc riêng tư cần được tôn trọng.
Nếu con đi nhẹ, bố mẹ có thể để giấy hoặc khăn lau gần chỗ con đi vệ sinh để con có thể tự làm. Lúc mới đầu con còn bỡ ngỡ chưa quen và hơi sợ sệt khi trong phòng vệ sinh 1 mình thì bố mẹ nên đứng bên ngoài cửa và dặn con trước: “Mẹ/bố đứng ngay ngoài cửa, con yên tâm nhé, nếu con cần giúp đỡ thì chỉ cần gọi mẹ/bố thôi”. Thế là vừa giảm sự căng thẳng cho con khi tự đi, vừa giúp con thoải mái “tận hưởng” hơn.
2. Đối với bé gái, nếu bố mẹ đi công tác phải để con ở nhà ông bà thì dặn CON SẼ CHỈ ĐƯỢC NGỦ CÙNG BÀ, không ngủ cùng ông hoặc thành viên nam khác (như chú, cậu…), dù là người thân thuộc. Và dù là bé trai hay bé gái, hôm sau đón con, bố mẹ nên hỏi “Tối qua con ngủ như thế nào?…”.
3. Tầm 3 tuổi trở đi, VIỆC TẮM RỬA CON CÓ THỂ TỰ LÀM ĐƯỢC. Con thường không tự kì được phần lưng phía sau thì bố mẹ có thể mua loại bông kỳ lưng dạng dài rất mềm có bán ở các siêu thị để con tự làm dần.
4. Khi tắm xong, bố mẹ dạy con về “CHỖ KÍN ĐÁO” để thay quần áo, không thay quần áo ở chỗ đông người, lộ thiên (như phòng khách, dù là người nhà đi chăng nữa).
5. KHÔNG AI ĐƯỢC PHÉP CHỤP ẢNH CÁC BỘ PHẬN KÍN của con.
6. Nhắc nhở con gái KHÔNG BAO GIỜ ĐƯỢC NGỒI TRONG LÒNG ai đó, kể cả chú/bác của mình, trong bất kỳ tình huống nào, đặc biệt khi con 3-4 tuổi trở lên.
7. Cần có GIỚI HẠN VÀ KIỂM SOÁT CON XEM TIVI, hoặc tốt nhất nên hạn chế. Bởi con có thể xem được những cảnh nhạy cảm trên tivi khi cùng xem với người lớn.
8. KHÔNG ĐI VỆ SINH Ở NƠI CÓ THỂ DỄ DÀNG NHÌN THẤY CÁC BỘ PHẬN KÍN của con. Nhiều bố mẹ thường có thói quen con buồn tè là cho giải quyết ngay vỉa hè… Cách đó khiến con không ý thức được rằng việc đi tiểu tiện đúng nơi cũng là trân quý và giúp bảo vệ bản thân.
9. Mua nhiều sách truyện cổ tích cho con thì cũng nên MUA NHIỀU SÁCH, TRUYỆN, TÀI LIỆU THAM KHẢO VỀ CƠ THỂ NGƯỜI, GIÁO DỤC GIỚI TÍNH VÀ CÁCH BẢO VỆ BẢN THÂN. Không chỉ bố mẹ đọc mà còn định hướng, hướng dẫn cho con.
10. KHÔNG ĐỂ BẤT KỲ NGƯỜI LỚN NÀO GỌI CON LÀ VỢ HOẶC CHỒNG. Trẻ con thường thích chơi trò giả đóng vai, nhưng với cách gọi như này giữa người lớn – trẻ con thì không được và đôi khi lại tiềm ẩn những rủi ro.
11. Khi con tham gia các hoạt động vui chơi ngoài trời, hoặc tập thể thao, dạy con tránh MẶC TRANG PHỤC HỞ HANG HOẶC DỄ LÀM LỘ CƠ THỂ.
12. TRÒ CHUYỆN VỚI CON MỖI NGÀY sau khi đi học về. Nếu con có sự khác biệt (ít nói hơn, rụt rè…) hãy cố gắng thấu hiểu để tìm ra nguyên nhân.
13. Khi thay đồ bố mẹ cũng cần có nguyên tắc KHÔNG THAY ĐỒ TRƯỚC MẶT CON.
- Không gian riêng tư của con
Chuyện không nên thay đồ nơi công cộng có liên quan đến một nội dung mà người lớn phải dạy cho trẻ. Đó chính là bảo vệ không gian riêng tư của bản thân, tôn trọng không gian riêng tư của người khác cũng như giữ khoảng cách an toàn khi giao tiếp.
Không gian riêng tư là nơi chúng ta làm những việc hoàn toàn cá nhân như thay quần áo, tắm rửa, đi vệ sinh. Đó cũng có thể là nơi cất giữ những đồ vật riêng như tiền bạc, nhật ký, tài liệu… Người lớn rất khó chịu khi bị xâm phạm không gian riêng tư nhưng lại rất tự nhiên xâm phạm không gian này ở trẻ.
Chẳng hạn, dù trẻ có thể tự làm một mình nhưng hầu hết chúng ta không để trẻ một mình thay đồ, tắm rửa mà thích… làm chung với trẻ! Dù trẻ lên 3 rất thích khẳng định bản thân, đòi tự làm thì cha mẹ cũng xăng xái đòi làm thay, vì sợ con tự tắm thì không sạch, tự thay quần áo thì mặc ngược.
Thực chất, sự can thiệp này không vì lợi ích của trẻ mà vì lợi ích trước hết của người lớn vì “để tụi nó tự làm, sửa lại có khi mất công hơn!”.
Ngoài việc tước bỏ cơ hội tự lập, cha mẹ còn đang vi phạm nguyên tắc về sự riêng tư và khiến trẻ có thể không ý thức được tầm quan trọng của vấn đề không gian riêng tư. Sự thiếu ý thức này dẫn đến rất nhiều hệ lụy về sau, trong đó, trẻ có thể dễ dàng để cho người khác thấy mình thay đồ, đi vệ sinh, chạm vào cơ thể, vùng kín.
- Các bước dạy con về không gian riêng tư
Dạy về không gian riêng tư, cha mẹ nên tiến hành từng bước. Với trẻ nhỏ, không nên giải thích dài dòng mà chỉ cần xác lập nguyên tắc và thực hành thường xuyên để trẻ ghi nhớ.
Một số gợi ý sau đây dành cho cha mẹ dạy con ở nhiều độ tuổi khác nhau.
13.1. Trẻ dưới 3 tuổi, cha mẹ có thể dạy trẻ ghi nhớ máy móc
Ví dụ, cha mẹ hỏi và dạy trẻ trả lời “Mình thay đồ ở đâu?”, trẻ phải trả lời “Ở nhà tắm”. “Ở đâu nữa?”, trẻ lại trả lời “Ở phòng ngủ”. Hỏi “Mình tắm ở đâu?”, trẻ cần trả lời “Nhà tắm”. “Mình đi tè, đi ị ở đâu?”, trẻ phải trả lời “Nhà vệ sinh’.
13.2. Trẻ từ 3 tuổi trở lên, cha mẹ có thể dùng mô hình, vật thật, thông qua câu chuyện kể để giúp trẻ hiểu nguyên tắc
Chẳng hạn, cha mẹ có thể lấy một cái nhà búp bê và một con búp bê có mặc quần áo rồi bắt đầu kể chuyện: “Bạn Bi ngồi trong phòng khách ăn trưa, ăn xong bạn Bi muốn đi tắm. Bạn Bi vào nhà vệ sinh, khóa cửa lại và cởi quần áo. Bạn Bi đang tắm, tắm xong bạn Bi mặc quần áo xong mới đi ra ngoài”.
Sau khi kể chuyện, cha mẹ bắt đầu đặt câu hỏi như “Bạn Bi đi tắm ở đâu? Bạn Bi cởi quần áo ở đâu?”, “Bạn Bi có được cởi quần áo ở phòng khách không?”, “Nếu bạn Bi cởi quần áo ở phòng khách thì sao?”, “Tại sao phải cởi quần áo ở nhà vệ sinh?”.
Sau đó, cha mẹ hỏi lại để trắc nghiệm khả năng kiến thức của con như “Vậy mình tắm ở đâu?”, “Tại sao mình phải vào nhà tắm, nhà vệ sinh để thay đồ?”….
13.3. Rèn cho con kỹ năng tự vệ sinh thân thể và mặc quần áo
Ban đầu, cha mẹ hướng dẫn, làm mẫu cho con; kế tiếp, cha mẹ để con tự làm, mình chỉ giám sát; sau đó cho con tự làm, không cần giám sát mà chỉ kiểm tra kết quả.
Ví dụ, trẻ tắm xong, cha mẹ có thể kiểm tra xem trẻ đã sạch xà bông chưa.
Dạy về không gian riêng tư, cha mẹ nên tiến hành từng bước. Với trẻ nhỏ, không nên giải thích dài dòng mà chỉ cần xác lập nguyên tắc và thực hành thường xuyên để trẻ ghi nhớ.
13.4. Cha mẹ luôn duy trì việc thực hành nguyên tắc trên trong mọi tình huống
Ở nhà, cha mẹ vẫn cần hướng dẫn trẻ thay đồ ở nhà vệ sinh, phòng ngủ và tôn trọng không gian riêng tư của trẻ. Không được dễ dãi theo kiểu để trẻ thay đồ ở phòng khách hay nơi công cộng.
Khi dẫn trẻ ra ngoài chơi, có thể trẻ sẽ làm bẩn quần áo hay tè dầm, cha mẹ cần dắt trẻ vào nhà vệ sinh, tuyệt đối không thay đồ cho trẻ ở nơi công cộng.
Trường hợp không có nhà vệ sinh cũng phải che chắn kỹ bằng áo khoác rộng, khăn to, áo đi mưa rồi mới thay.
Hãy nhớ, việc phơi bày thân thể có thể khiến con bạn trở thành mục tiêu của những kẻ
xâm hại tình dục mà bạn không hề hay biết.
13.5. Cha mẹ không được thay quần áo trước mặt trẻ
Thường chúng ta nghĩ rằng trẻ còn nhỏ, chưa hiểu chuyện nên cũng “vô tư”
thay quần áo trước mặt trẻ. Điều này sẽ làm cho trẻ mất đi sự hiểu biết về những nguyên tắc riêng tư mà trẻ đã được học trước đó.
Dạy giới tính cho trẻ, cần kỹ tính và nhất quán, cha mẹ nhé!