Một trẻ nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có kỹ năng sống. (Bao gồm nhiều kỹ năng) và biết sử dụng linh hoạt kỹ năng này thì đảm bảo trẻ đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả và có mối quan hệ tốt với mọi người. Kỹ năng sống chính là năng lực tâm lý xã hội để đáp ứng và đối phó những yêu cầu và thách thức trong cuộc sống hàng ngày. Khả năng giao tiếp, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phù hợp và biết tự giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập rất quan trong đối với trẻ. Chính vì vậy, việc đi sâu lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ, phù hợp với từng độ tuổi từ lứa tuổi mầm non là vô cùng cần thiết.
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành yếu tố đầu tiên của nhân cách, giúp trẻ “học làm người” và chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào lớp một. Với đặc thù của lứa tuổi mầm non là đang làm theo thế giới tự nhiên và xã hội, trẻ bước vào xã hội với mọi thứ đều mới mẻ. Cho nên đồng hành với việc dạy kiến thức cho trẻ phải dạy cả kỹ năng sống cơ bản: kỹ năng bảo vệ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng quan hệ xã hội ... đặc biệt là kỹ năng tự phục vụ bản thân nhằm giúp trẻ phát triển một số giá trị, nét tính cách, phẩm chất cần thiết phù hợp với lứa tuổi: mạnh dạn, tự tin, độc lập sáng tạo, linh hoạt, tự giác, dễ hòa nhập, dễ chia sẻ,… hình thành nếp sống văn minh có ứng xử quy tắc chuẩn mực phù hợp, đặc biệt kỹ năng tự phục vụ còn luyện cho trẻ biết cách xử lý tình huống trong hoàn cảnh cụ thể, bày tỏ tình cảm phù hợp đúng lúc, biết tự lập trong những tình huống quen thuộc, có tránh nhiệm với bản thân và cộng đồng, chính vì vậy kỹ năng tự phục cần thiết cho mọi người, mọi lứa tuổi, phải được hình thành từ nhỏ, từ tuổi mầm non. Và đặc biệt là trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, đây là lứa tuổi lớn nhất trong độ tuổi mầm non, trẻ chuẩn bị bước vào học lớp một vì vậy các kỹ năng tự phục vụ cần thiết đơn giản với trẻ thì trẻ có thể làm được rất tốt và thích thú nếu người lớn biết kích thích, dạy trẻ làm các công việc tự xúc ăn, tự uống nước, rửa tay, rửa mặt, đi tất, đi giầy, mặc cởi quần áo, trải và gấp chăn…
Hiện nay, điều kiện kinh tế gia đình phát triển hơn, xã hội phát triển, trẻ em được gia đình quan tâm nhiều từ bữa ăn giấc ngủ…Đa số các gia đình nhận thức rằng trẻ em mầm non còn rất bé, trẻ chưa biết làm gì, nên các bậc phụ huynh không cho trẻ làm gì ở nhà, tất cả mọi công việc tự phục vụ của trẻ các bậc phụ huynh đều làm hộ trẻ vì vậy tình trạng nhiều trẻ em còn thụ động, không biết ứng phó với hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách bảo vệ bản thân trước nguy hiểm, không biết làm 1 số công việc tự phục vụ: mặc quần áo, trải tóc, đánh răng rửa mặt, ăn uống vẫn đòi bố mẹ xúc cơm hộ mới ăn,… luôn tìm kiếm sự giúp đỡ của người lớn.
Việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ là vô cùng cần thiết, thiết yếu, đặc biệt là đối với lứa tuổi mầm non. Kỹ năng tự phục vụ giúp cho trẻ hoà nhập, chủ động, sáng tạo, tự tin, tìm hiểu, vững vàng trước mọi khó khăn thử thách trong con đường phía trước.
Hướng dẫn, tập cho trẻ có những kỹ năng sống, kĩ năng tự phục vụ bản thân, từng bước hình thành con người, nhân cách, cho trẻ là một trong những nhiệm vụ thiết yếu để giúp cho trẻ hình thành kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ.
Kỹ năng tự phục vụ là những thói quen sinh hoạt thường ngày trong giao tiếp và ứng xử của trẻ đối với bản thân và những người xung quanh. Tập những kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, từng bước hình thành nhân cách sống cho trẻ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần được đưa lên hàng đầu. Nếu các con không có kỹ năng tự phục vụ bản thân, các con sẽ không thể chủ động và tự lập trong cuộc sống hiện đại.
Việc rèn luyện kĩ năng sống, kỹ năng tự phục vụ ngay từ nhỏ là vô cùng cần thiết đối với trẻ mầm non. Nếu các con không có kĩ năng tự phục vụ bản thân, các con sẽ không thể chủ động và tự lập trong cuộc sống hiện đại.
Vì vậy, giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để giúp trẻ thích nghi, hòa nhập ứng phó với cuộc sống hằng ngày đồng thời giúp trẻ định hướng đúng đắn để phát triển nhân cách toàn diện là vấn đề phải được quan tâm hàng đầu. Trong chương trình giáo dục mầm non nội dung giáo dục kỹ năng tự phục vụ đề ra cho cả độ tuổi nhà trẻ và mẫu giáo. Với mục tiêu "Trẻ có khả năng làm được một số việc tự phục vụ trong ăn, ngủ và vệ sinh cá nhân’.
Sau đây là một số hình ảnh/video trẻ đã được học ở lớp ở trường:
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
.jpg?w=1130 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
Trên đây là một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cơ bản mà các giáo viên của lớp 5- 6 tuổi B1, trường Mầm non Ngọc Châu thường xuyên rèn cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày. Rất mong các bậc phụ huynh quan tâm, phối kết hợp tiếp tục rèn cho trẻ khi ở nhà, để các con có những kỹ năng tự phục vụ bản thân, vững vàng, nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống, biết làm chủ bản thân mình tốt hơn.
Người viết